{
    "componentChunkName": "component---src-templates-blog-post-js",
    "path": "/banaketa-normala",
    "result": {"data":{"allWpPost":{"nodes":[{"title":"Banaketa normala","content":"<p><strong>Banaketa normala, banaketa gausstarra edo kurba normala</strong> estatistikan maiz erabiltzen den probabilitate-banaketa jarraitu bat bat da, kanpai itxurakoa — hain zuzen ere, Gaussen kanpaia ere deitzen zaio — eta simetrikoa.  Bere formagatik, batezbestekoaren inguruan probabilitatearen zati handia biltzen duelako alegia, errealitateko aldagaietarako eredu gisa maiz erabiltzen da. Bi <a href=\"https://gizapedia.org/parametro-estatistikoak\">parametrok</a> definitzen dute banaketa normal bakoitza: <a href=\"https://gizapedia.org/esperantza-matematikoa\">batezbestekoa edo itxarondako balioa</a>, <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https://gizapedia.hirusta.io/wp-content/ql-cache/quicklatex.com-461fe1a58a75801541487ddf10d32abd_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#109;&#117;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"12\" width=\"11\" style=\"vertical-align: -4px;\"/>; eta desbideratze estandarra, <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https://gizapedia.hirusta.io/wp-content/ql-cache/quicklatex.com-1c9cc40f96a1492e298e7da85a2c1692_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#115;&#105;&#103;&#109;&#97;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"8\" width=\"11\" style=\"vertical-align: 0px;\"/>, eta beraz bi balio horiek emanez zehaztu daiteke labur banaketa normal konkretu bat: <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https://gizapedia.hirusta.io/wp-content/ql-cache/quicklatex.com-0d62358b4d69bf9aaa2657124f136481_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#88;&#32;&#92;&#115;&#105;&#109;&#32;&#78;&#40;&#92;&#109;&#117;&#44;&#92;&#115;&#105;&#103;&#109;&#97;&#41;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"19\" width=\"98\" style=\"vertical-align: -5px;\"/>. Bere dentsitate-funtzioa hau da:</p>\n<p class=\"ql-center-displayed-equation\" style=\"line-height: 44px;\"><span class=\"ql-right-eqno\"> &nbsp; </span><span class=\"ql-left-eqno\"> &nbsp; </span><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https://gizapedia.hirusta.io/wp-content/ql-cache/quicklatex.com-be899c0426280215e0775ee97fb33838_l3.png\" height=\"44\" width=\"345\" class=\"ql-img-displayed-equation quicklatex-auto-format\" alt=\"&#92;&#91;&#102;&#40;&#120;&#41;&#32;&#61;&#32;&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#49;&#125;&#123;&#92;&#115;&#105;&#103;&#109;&#97;&#32;&#92;&#115;&#113;&#114;&#116;&#123;&#50;&#92;&#112;&#105;&#125;&#125; &#92;&#101;&#120;&#112;&#92;&#108;&#101;&#102;&#116;&#40;&#32;&#45;&#92;&#102;&#114;&#97;&#99;&#123;&#40;&#120;&#32;&#45;&#32;&#92;&#109;&#117;&#41;&#94;&#50;&#125;&#123;&#50;&#92;&#115;&#105;&#103;&#109;&#97;&#94;&#50;&#125;&#32;&#92;&#114;&#105;&#103;&#104;&#116;&#41;&#59;&#32;&#45;&#92;&#105;&#110;&#102;&#116;&#121;&#60;&#120;&#124;&#92;&#105;&#110;&#102;&#116;&#121;&#92;&#93;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\"/></p>\n<p>Dentsitate-funtzio horretatik banaketa normalaren probabilitateak kalkulatzea zaila da, baina bere propietate matematikoei esker <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https://gizapedia.hirusta.io/wp-content/ql-cache/quicklatex.com-f489381d3a9192910b7eb80472af2798_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#78;&#40;&#92;&#109;&#117;&#44;&#92;&#115;&#105;&#103;&#109;&#97;&#41;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"18\" width=\"58\" style=\"vertical-align: -4px;\"/> <a href=\"https://hiztegia.gizapedia.org/hitza/banaketa-normal-orokor\">banaketa normal orokor</a> oro <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https://gizapedia.hirusta.io/wp-content/ql-cache/quicklatex.com-642c26257e430bf7e90d8add64ef0a24_l3.png\" class=\"ql-img-inline-formula quicklatex-auto-format\" alt=\"&#78;&#40;&#48;&#44;&#49;&#41;\" title=\"Rendered by QuickLaTeX.com\" height=\"18\" width=\"55\" style=\"vertical-align: -4px;\"/> <a href=\"/banaketa-normal-estandarra/\">banaketa normal estandarrera</a> bihur daiteke, tipifikazio izeneko prozesuaren bitartez, azken banaketa horretako probabilitateak taularatuta daudelarik.</p>\n<p>Banaketa normalak beste zenbait propietate matematiko interesgarri ditu: banaketa normalen batura, eta beraz batezbestekoa ere bai, banaketa normal bat da, eta baita ere banaketa normal baten edozein aldakuntza lineal. Gainera, beste banaketa zenbaiten limitea da, hala nola <a href=\"https://gizapedia.org/banaketa-binomiala\">banaketa binomialaren</a> limitea n handia denean eta <a href=\"/poisson-en-banaketa/\">Poisson-en banaketaren</a> limitea, lambda parametroa handia denean. Limitearen teorema zentralaren arabera, banaketa kopuru aski handi baten batura, eta ondorioz baita batezbestekoa ere, banaketa normalaren araberakoa da. Azken propietate honek <a href=\"https://gizapedia.org/inferentzia-estatistikoa\">inferentzia estatistikoaren</a> oinarrizko banaketa gisa jartzen du banaketa normala, horrela lagin batezbestekoaren eta beste estatistiko askoren banaketa gisa agertzen baita.</p>\n<p><strong>Beste hizkuntzetan: </strong>ingelesez, <em>normal distribution</em>; frantsesez, <em>loi normale</em>; gaztelaniaz, <em>distribución normal</em>.</p>\n<p><strong>Ikus, gainera</strong></p>\n<ul>\n<li><a href=\"https://gizapedia.org/ikasliburua-banaketa-normalaren-taula\">Banaketa normalaren taula</a></li>\n<li><a href=\"/gardenki-banaketa-normala-eta-limitearen-teorema-zentrala/\">Gardenki: Banaketa normala eta limitearen teorema zentrala</a></li>\n</ul>\n<div class='rp4wp-related-posts'>\n<h3>Loturiko artikuluak</h3>\n<ul>\n<li><div class='rp4wp-related-post-content'>\n<a href='/banaketa-normal-estandarra/'>Banaketa normal estandarra</a><p>Banaketa normal estandarra edo $Z \\sim N(\\mu=0,\\sigma=1)$ banaketa normala da, eta beraz batezbestekoa edo itxarondako balioa [latexpage] ($\\mu$) 0 eta desbideratzea ($\\sigma$) 1 dituena. Banaketa normal estandarra banaketa&hellip;</p></div>\n</li>\n<li><div class='rp4wp-related-post-content'>\n<a href='/studenten-t-banaketa/'>Student-en t banaketa</a><p>Student-en t banaketa lagin batezbestekoari dagokion probabilitate-banaketa da, lagin-tamaina txikia, populazioa normala eta populazioaren desbideratzea ezezaguna denean. Halaber, bi batezbestekoen berdintasunari buruzko probak burutzeko ere erabiltzen da.  [latexpage]&hellip;</p></div>\n</li>\n<li><div class='rp4wp-related-post-content'>\n<a href='/gardenki-banaketa-normala-eta-limitearen-teorema-zentrala/'>Gardenki: Banaketa normala eta limitearen teorema zentrala</a><p>Banaketa normala (Gauss-en kanpaia edo gausstar banaketa  ere deitua) estatistikan gehien erabiltzen den banakuntza da arrazoi hauengatik: kanpai itxurakoa eta simetrikoa da, eta horrela errealitatean maiz agertzen diren&hellip;</p></div>\n</li>\n</ul>\n</div>","categories":{"nodes":[{"slug":"estatistika","name":"Estatistika"}]}}]}},"pageContext":{"slug":"banaketa-normala"}},
    "staticQueryHashes": ["2841359383"]}